Rize, Cumhuriyet’le birlikte il statüsü kazanmış, 10 Nisan 1924 tarihinde Trabzon Vilayeti’ne bağlı Lazistan Sancağı’nın merkezi olmaktan çıkarak kendi kimliğini kazanmıştır.

Ancak bugün, tam 100 yıl sonra, Rize’nin idari, ekonomik ve siyasal olarak yeniden zayıflatıldığı bir sürecin içindeyiz. Bir kentin gücü; nüfusuyla, temsiliyle, ekonomisiyle ve kamu kurumlarıyla ölçülür. Rize bu başlıkların tamamında kan kaybetmektedir.

Nasıl mı? İşte veriler…

Temsilde Gerileme:

1995 yılına kadar Rize’nin milletvekili sayısı 4 iken, 1999’dan itibaren bu sayı 3’e düşmüştür.

Türkiye genelinde milletvekili sayısı 550’den 600’e çıkarılırken, Rize’nin temsil gücü yerinde saymıştır. Bu durum, Rize’nin siyasi ağırlığının nasıl eridiğinin açık göstergesidir.

Nüfusta Kırmızı Alarm:

İl nüfus verilerinin dağılımı 2000 yılında 365.938, 2007 yılında 316.252 ve 2024 yılında ise 346.977'dir.

Son 17 yılda Rize nüfusu yalnızca %9,7 artarken, Türkiye nüfusu %21,36 oranında artış göstermiştir. Rize, nüfus artış oranı bakımından ülke ortalamasının çok gerisinde kalmıştır. Bu tablo en somut biçimde göçü, umutsuzluğu ve geleceksizliği işaret etmektedir. Gençler gidiyor, Rize yaşlanıyor..

 Ekonomide Daralma:

2025 yılında Rize’de açılan/kapanan şirket sayılarını da Ticaret odası ve Esnaf odası başkanlarımız açıklayacaklardır. Fakat 2024 yılı verileri oldukça nettir: 2024 yılında Rize’de kurulan şirket sayısı % 10 oranında azalmış, kapanan şirket sayısı ise % 20 oranında artmıştır. Görünen gerçek şudur: Rize’de üretim zayıflamakta, ticaret daralmakta, esnaf ayakta kalmakta zorlanmaktadır.

 Kurumlar Gidiyor, Rize Boşaltılıyor

“İdari tasarruf” ve “yeniden yapılanma” gerekçeleriyle birçok kamu kurumu Rize’den alınmış, Trabzon’a taşınmış ya da kapatılmıştır.

 Yaptığımız araştırmalara göre, bu kurumlardan bazıları şunlardır:

• Devlet Liman ve Havayolları Bölge Müdürlüğü Trabzon’a taşındı.

• Elektrik İşleri Etüt İdaresi (EİE) Rize Müdürlüğü kapatıldı.

• TEDAŞ Rize İşletme Müdürlüğü Trabzon'a taşındı.

• TEKEL Rize Başmüdürlüğü kapatıldı.

• PTT Baş Müdürlüğü kapatıldı.

Bu tablo tesadüf değildir. Bu tablo Rize’nin bilinçli bir şekilde, idari olarak zayıflatılmasının belgesidir.

Kamu kurum ve kuruluşları ve diğer kuruluşların gitmesi hem istihdamın azalması hem de ilimize girecek olan ekonomik girdilerin azalmasına yol açmaktadır. Bu durum zaten ekonomik yönden sıkıntıda olan Esnaflarımız içinde ekonomik kayıplara neden olmaktadır.

Rize Havalimanı Uyarısı

Rize Havalimanı ile ilgili son toplantıda THY Genel Müdürü’nün “Rize Havalimanı zarar ediyor” açıklaması, gündeme getirilen konuların tam olarak çözülememesi ve toplantıdan somut bir çözüm çıkmaması, ülkeyi yönetenlerin Rize’ye bakışını açıkça göstermektedir.

Sonuç oldukça nettir: Milletvekili sayısının azalması, nüfus artışının durmuş olması ve buna rağmen işsizlik oranının hala yüksek olması ve bazı kamu kurum ve kuruluşlarının bir bir taşınması ya da kapatılması Rize’ye güç ve kan kaybettirmiştir.

Bu nedenle 2019 yılında dile getirdiğimiz “Rize yeniden Trabzon’a bağlanabilir” öngörüsünü,

“Siz bu gidişle Rize’yi Trabzon’a bağlarsınız “ olarak güncelliyoruz.

Devletin kamu kurum ve kuruluşları başka yerlere kayabilir ama asıl önemli olan onların yerine ne koyduğumuzdur.

 Konu açılmışken soralım:

• Gidenin yerine ne konmuştur?

• Rize’ye hangi yeni kamu kurumu gelmiştir?

• Hangi büyük ölçekli özel yatırımlar yapılmıştır?

• 2002–2025 arasında Rize’den ne kadar vergi toplanmış, ne kadar yatırım yapılmıştır?

• Rize’de işsizlik oranı nedir?

• Yeni istihdam alanları açılmış mıdır?

• ÇAYKUR’da çalışan işçi sayısı bu süreçte nasıl değişmiştir?

• Yaş çay alım miktarı artarken, yeni çay fabrikaları nerede?

Ülkeyi yönetenler bu sorulara cevap vermekten acizse, meşruiyetlerini sorgulamak muhalefet olarak bizim görevimizdir.

Siyasetin görevi günü kurtarmak değil, Rize’yi geleceğe taşımaktır.

Rize sahipsiz değildir!

Saygılarımla